تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

13

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

مقدمه ابو جعفر محمّد بن جرير طبرى در پائيز سال 839 م در آمل واقع در نزديكى درياى خزر ، يكى از شهرهاى طبرستان متولّد گرديد ، و به همين جهت به طبرى معروف شد ، و در هفدهم فوريه سال 923 م در بغداد وفات يافت . طبرى تأليفات متعدّدى دارد كه بعضى از آن بسيار پرحجم است ؛ از جملهء اين آثار پرحجم او كتاب تاريخ بسيار جامعى است كه از آفرينش تا اواخر زمان حيات او را در بر گرفته است . طبرى بيشتر با علوم نقلى دينى سر و كار داشت و خود اهل تحقيق نبود و حتى اهل انتقاد تاريخى به آن معنى كه در نزد بعضى از دانشمندان ايرانى آن قرن معمول بوده است نيز نبوده است . تاريخ او التقاط موادّ مطالب فراوانى است كه با كوشش فوق‌العاده‌اى فراهم آمده است . مطالب منابعى كه با يكديگر اختلاف داشته‌اند در آن تحرير و تهذيب نشده است بلكه در كنار يكديگر گذاشته شده است . امّا همين وضع ارزش كار او را در نظر ما تا اندازهء زيادى بالا برده است زيرا با اين ترتيب اخبار كهن مطمئن‌تر و موثق‌تر از آن به دست رسيده است كه مورّخى براى تعديل و تطبيق آن رنج و كوشش به كار مىبرده است . ارزش عمدهء تاريخ طبرى در شرح و بيان بسيار مفصّل تاريخ اسلام از آغاز